Trylogia kopenhaska - Tove Ditlevsen

Wybitna Trylogia kopenhaska duńskiej poetki i prozaiczki Tove Ditlevsen w końcu trafia w ręce polskiego czytelnika.

W podzielonej na trzy części książce urodzona przed wojną autorka opisuje kolejne etapy swojego burzliwego życia – d­zieciństwo spędzone w ubogiej rodzinie w kopenhaskiej dzielnicy robotniczej, młodość wypełnioną pierwszymi próbami literackimi i miłosnymi tęsknotami oraz dorosłość naznaczoną nieudanymi związkami i głębokim uzależnieniem od opiatów. W opisach różnorodności kobiecego doświadczenia Ditlevsen jest bezkompromisowo szczera, a jednocześnie nieuchwytna, jakby pomimo wielkiego talentu nie mogła uwierzyć, że kilka słów zapisanych na kartce wystarczy, by przekazać prawdę o własnym życiu. „Wiem, że to straszne nie być normalnym, i sama muszę się męczyć z udawaniem, że jestem normalna” – pisze nastoletnia Tove. A w jej życiu szczęście nieustannie miesza się ze smutkiem, pragnienie zmian ze stagnacją, a trzeźwość myśli z narastającym szaleństwem.

Ditlevsen na wiele lat przed Eleną Ferrante stworzyła przejmującą opowieść o awansie społecznym, porzuceniu własnych korzeni i miłości pełnej poświęceń. Jednak podczas gdy autorka Genialnej przyjaciółki potrzebowała do tego dwóch głównych bohaterek, duńskiej pisarce wystarczy tylko jedna – ona sama.

Tove Ditlevsen (1917–1976) – poetka, prozaiczka, działaczka feministyczna. Jedna z najwybitniejszych duńskich pisarek XX wieku. Autorka niemal trzydziestu książek – powieści, tomów wierszy, zbiorów opowiadań oraz wspomnień, w tym wydanych po polsku książek Twarze, Ulica dzieciństwa i Trylogia kopenhaska. Laureatka ponad dwudziestu nagród literackich. Echa jej trudnych życiowych doświadczeń – dorastania w kopenhaskiej dzielnicy robotniczej Vesterbro, chorób, kilku małżeństw i uzależnień – stale powracały w jej twórczości aż do samobójczej śmierci w 1976 roku.

Opowieść o utracie kontroli nad własnym życiem. Czuję dreszcz zimnej rozkoszy. Pióro Tove Ditlevsen jest precyzyjne i zarazem nonszalanckie – tym mnie uwiodła.

Zyta Rudzka

Przekład: Iwona Zimnicka