Odszkolnić społeczeństwo - Ivan Illich

Książka Ivana Illicha Odszkolnić społeczeństwo w nowym tłumaczeniu ukazuje się w Polsce po 34 latach od pierwszego wydania. Dyskutowana na całym świecie, przez progresywnych edukatorów, przez środowiska artystyczne domagające się radykalnych zmian w kulturze i w edukacji kulturalnej, książka jest znakomitym punktem odniesienia do toczących się obecnie w Polsce dyskusji dotyczących przyszłości kultury i życia społecznego. Społeczeństwo bez szkoły, ukazało się w Polsce po raz pierwszy w 1976 r. w mikroskopijnym jak na tamte czasy nakładzie 3000 egz.

W nowym tłumaczeniu książka nosi tytuł Odszkolnić społeczeństwo i zawiera tekst wstępu napisany przez Piotra Laskowskiego, rozmowę Jana Sowy z artystą Zbigniewem Liberą, tekst Hanny Kostyło przybliżający biografię Illicha, a także rysunki autorstwa Huberta Czerepoka.

Zamiast kolejnej reformy systemu oświaty Illich proponuje społeczeństwo bez szkoły, to znaczy społeczeństwo, które samodzielnie tworzy sieci nauczania: ulotne, zmienne, dynamiczne grupy kształceniowe, rodzaj tymczasowych stref autonomicznych. Warunkiem ich powstania, coraz łatwiejszym do spełnienia w dobie internetu, jest swobodny dostęp do zasobów edukacyjnych, możliwość kontaktowania się z osobami o podobnych zainteresowaniach oraz wyszukiwania ludzi chcących podzielić się pożądanymi umiejętnościami. A także zmiana struktury wiedzy – z piramidy czy też pnia o palowym korzeniu, na kłącze
[Piotr Laskowski, ze wstępu: Ivan Illich, Odszkolnić społeczeństwo, Bęc Zmiana, 2010]