Deficyt zaufania do świata. Polska filozofia wobec współczesności - Dobrzeniecki Marek

Film Do ostatniej kości w reżyserii Luki Guadagnino skupia się na postaciach z marginesu amerykańskiego społeczeństwa i opowiada historię romansu dwojga na-
stolatków-kanibali. Na przedpremierowej konferencji prasowej filmu na festiwalu w Wenecji w 2022 roku odtwarzający w nim główną rolę timothée Chalamet zaskoczył
dziennikarzy powagą swoich wypowiedzi, przez które przezierało zmęczenie światem, typowe raczej dla konserwatywnych malkontentów lamentujących nad utraconym
ładem społecznym i porządkiem moralnym, a nie dla pełnego sukcesów idola nastolatek: „Myślę, że życie jest dziś ciężkie. Uważam, że nadchodzi upadek społeczeństwa
a przynajmniej tak to wygląda”. [I think it’s hard to be alive now. I think societal collapse is in the air or it smells like it].

W ten oto sposób Chalamet zmącił pogodny, zazwyczaj niezobowiązujący nastrój weneckiego święta sztuki. W jego słowach rozpoznaję najbardziej zwięzłe i zarazem
trafne wyrażenie powszechnie nam towarzyszącego i nie do końca dającego się wyartykułować przeczucia kryzysu naszej kultury oraz wrażenia, że za chwilę kolektywnie zderzymy się ze ścianą. Jeśli miałbym krótko i zrozumiale dla wszystkich opisać nasze doświadczenie współczesności, to pewnie zacytowałbym dwa powyższe zdania: jest nam bardzo ciężko i coś się kończy. Nie spodziewamy się happy endu. Nie wiemy, czy dalszy ciąg nastąpi. Nagromadziliśmy na drogę „pokaźne zapasy desperacji i rozczarowania” i nie mamy pojęcia, dokąd nas one zaprowadzą.

---------------------------------------------------------------------------------------

Napisana pięknym, wolnym od hermetyczności językiem książka o tym, w jaki sposób współcześnie żyjący polscy filozofowie podchodzą do najważniejszych tematów swojej profesji: świata, duszy i Boga oraz - szerzej - o pożytkach płynących z filozofowania. Gdyż, jak pisze Marek Dobrzeniecki, nawet jeśli filozofia nie jest cudownym eliksirem mogącym uleczyć wszystkie objawy kryzysu, to stanowi ekwiwalent mapy obcej krainy i jako taka pomaga odzyskać orientację na nieznanych i budzących grozę terytoriach, w które wkraczamy za sprawą cywilizacyjnego przyspieszenia.