Ja, Olga Hepnarova - Roman Cilek

10 lipca 1973, aleja Obrońców Pokoju w Pradze. Olga Hepnarová, lat 22, wjeżdża ciężarówką w pełen ludzi przystanek tramwajowy. Ofiary śmiertelne, ciężko ranni, panika i chaos. Mundurowi zasypują sprawczynię wypadku pytaniami:
– Hamulce się zacięły czy co? Na Boga, zasnęła pani za kierownicą?!
Hepnarová spokojnie odpowiada:
– Nie, nie zasnęłam, hamulce są sprawne. Umyślnie wjechałam na chodnik, to moja zemsta na społeczeństwie za to, jak traktowało mnie przez całe moje życie.

Tragiczną historię masowej zabójczyni Olgi Hepnarovej ‒ ostatniej kobiety skazanej w Czechach na karę śmierci ‒ czyta się raczej jak wciągający kryminał psychologiczny niż typową literaturę faktu.
Roman Cílek nikogo nie ocenia, jednak z rzetelnie zebranych przez autora zeznań świadków, listów, dokumentów sądowych i policyjnych wyłania się wstrząsający obraz zakłamania ówczesnego systemu, niekompetencji służby zdrowia, stronniczości sądu, a także wyobcowanej w społeczeństwie jednostki, która postanawia przekuć swoją bezsilność i nienawiść w czyn: zbrodnię.
Na podstawie książki powstał film w polskiej koprodukcji (reż. Tomáš Weinreb, Petr Kazda), w roli Olgi Hepnarovej wystąpiła Michalina Olszańska.

O AUTORZE
Roman Cílek (ur. 1937) jeden z najbardziej wytrawnych czeskich twórców literatury faktu. Autor kilkudziesięciu książek non-fiction oraz powieści kryminalnych. Laureat wielu wyróżnień literackich, m.in. Nagrody Egona Erwina Kischa (nagroda przyznawana czeskim i słowackim autorom literatury faktu). W centrum zainteresowań autora są kulisy najnowszej historii oraz zagadnienie zbrodni i kary. Urodzony w Czeskich Budziejowicach, wojnę i lata powojenne przeżył w Ustí nad Labem, od wielu lat mieszka w Pradze.

-------------------------------------

Przekład: Julia Różewicz